کاربرد حسابداری شتابی در گزارشگری مالی شرکت‌های نوآور

مهدی نوری; سید عباس    برهانی; مژگان  صفا

doi:10.61838/jafci.239

نویسندگان

مهدی نوری دانشجوی دکتری، گروه حسابداری واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-0693-6489
سید عباس برهانی گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6790-3410
مژگان صفا گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-7245-8753

DOI:

https://doi.org/10.61838/jafci.239

کلمات کلیدی:

حسابداری شتابی(تسریع دهنده), گزارشگری مالی, شرکت های نوآور, شفافیت مالی, فناوری در حسابداری

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی نقش و کاربرد حسابداری شتابی در بهبود گزارشگری مالی شرکت‌های نوآور و تحلیل تأثیر آن بر کیفیت، شفافیت و ارزش‌افزوده تصمیم‌گیری مالی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی ـ توسعه‌ای و از حیث روش‌شناسی، از نوع آمیخته (کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان حسابداری و مدیران مالی شرکت‌های نوآور گردآوری و با روش تحلیل مضمون (الگوی براون و کلارک) تحلیل شدند. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته بین ۲۰۰ نفر از حسابداران و مدیران مالی شرکت‌های نوآور در تهران توزیع شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS4 تحلیل گردید. پایایی، روایی همگرا و واگرا و شاخص‌های برازش مدل بررسی و تأیید شد. نتایج نشان داد که حسابداری شتابی بیشترین تأثیر را بر سرعت و کارایی فرآیندهای مالی دارد، سپس بر شفافیت و قابلیت اعتماد اطلاعات مالی، نوآوری و انعطاف‌پذیری و در نهایت بر ارزش‌افزوده تصمیم‌گیری اثرگذار است. همچنین، مؤلفه «چالش‌های پیاده‌سازی» شامل هزینه‌های بالا، مقاومت سازمانی و نیاز به زیرساخت فناورانه، نقش تعدیل‌گر در روابط مدل ایفا می‌کند. ضریب تعیین (R²) برای سازه‌های درون‌زا بالاتر از 0.8 و شاخص‌های Q² و f² نشانگر قدرت پیش‌بینی قوی مدل بودند. یافته‌های کیفی نیز نشان دادند که حسابداری شتابی با افزایش سرعت پردازش داده‌ها، اتوماسیون مالی، و پیوستگی گزارشگری، موجب بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و افزایش اعتماد ذی‌نفعان می‌شود. حسابداری شتابی به عنوان یک رویکرد نوین، توانسته است پیوند میان فناوری و گزارشگری مالی را در شرکت‌های نوآور برقرار کند. این نظام با افزایش سرعت، دقت و شفافیت، نه‌تنها کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی را ارتقا می‌دهد بلکه زمینه ایجاد مزیت رقابتی پایدار و جلب اعتماد سرمایه‌گذاران را نیز فراهم می‌سازد. موفقیت اجرای آن مستلزم آموزش نیروی انسانی، سرمایه‌گذاری فناورانه و حمایت سازمانی است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Bagna, E., Cotta Ramusino, E., Denicolai, S., & Strange, R. (2024). Intangible assets and firm performance: The relative effects of recognized and unrecognized assets. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 3, 100356. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100356

Barreto, A., Gomes, P., Quesado, P., & O'Sullivan, S. (2025). Advancements in Management Accounting and Digital Technologies: A Systematic Literature Review. Accounting, Finance & Governance Review, 34. https://doi.org/10.52399/001c.137301

Belfo, F., Trigo, A., & Estébanez, R. P. (2015). Impact of ICT innovative momentum on real-time accounting. Business Systems Research: International journal of the Society for Advancing Innovation and Research in Economy, 6(2), 1-17. https://doi.org/10.1515/bsrj-2015-0007

Breuer, M., Leuz, C., & Vanhaverbeke, S. (2019). Mandated financial reporting and corporate innovation. NATIONAL BUREAU OF ECONOMIC RESEARCH. https://doi.org/10.2139/ssrn.3449813

Chen, H., & Vasarhelyi, M. (2025). Cybersecurity and Data Integrity in Real-Time Financial Reporting. International Journal of Accounting Information Systems, 31(1), 45-62.

Chen, Y., & Li, Z. (2025). The role of momentum accounting in enhancing financial transparency in innovative companies. Asian Journal of Accounting Research, 10(1), 25-47.

Falana, G. A., Igbekoyi, O. E., & Oluwagbade, O. I. (2025). Firm attributes and financial reporting quality of listed multinational firms in Nigeria. Universal Journal of Accounting and Finance, 13(1), 24-38. https://doi.org/10.13189/ujaf.2025.130103

Güney, A. (2014). Role of technology in accounting and e-accounting. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 152, 852-855. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.09.333

Hussinki, H., King, T., Dumay, J., & Steinhöfel, E. (2024). Accounting for intangibles: A critical review. Journal of Accounting Literature, 47(5), 27-51. https://doi.org/10.1108/JAL-05-2022-0060

Izzo, M. F., Fasan, M., & Tiscini, R. (2022). The role of digital transformation in enabling continuous accounting and the effects on intellectual capital: the case of Oracle. Meditari Accountancy Research, 30(4), 1007-1026. https://doi.org/10.1108/MEDAR-02-2021-1212

Jemine, G., Puyou, F. R., & Dubois, C. (2023). The diffusion of management fashions as software in an intermediated market: The case of continuous accounting. Management Accounting Research, 61, 100852. https://doi.org/10.1016/j.mar.2023.100852

Johnson, M., & Smith, J. (2022). Challenges of financial reporting in innovative companies: A systematic review. Accounting & Finance Review, 37(4), 789-812.

Kim, S. (2023). Evaluating the impact of emerging technologies on financial reporting in innovative firms. Journal of Innovation & Technology Accounting, 15(2), 145-167.

Lobo, G. J., Xie, Y., & Zhang, J. H. (2018). Innovation, financial reporting quality, and audit quality. Review of Quantitative Finance and Accounting, 51(3), 719-749. https://doi.org/10.1007/s11156-017-0686-1

Park, K. (2018). Financial reporting quality and corporate innovation. Journal of Business Finance & Accounting, 45(7-8), 871-894. https://doi.org/10.1111/jbfa.12317

Roth, F., Sen, A., & Rammer, C. (2023). The role of intangibles in firm-level productivity - evidence from Germany. Industry and Innovation, 30(2), 263-285. https://doi.org/10.1080/13662716.2022.2138280

Simpson, A., & Tamayo, A. (2020). Real effects of financial reporting and disclosure on innovation. Accounting and Business Research, 50(5), 401-421. https://doi.org/10.1080/00014788.2020.1770926

Smith, S. S. (2018). Digitization and financial reporting-how technology innovation may drive the shift toward continuous accounting. Accounting and Finance Research, 7(3), 240-250. https://doi.org/10.5430/afr.v7n3p240

Tucker, I. (2017). The blueprint for continuous accounting. Strategic Finance, 98(11), 40.

Warren, J., Moffitt, K. C., & Byrnes, P. (2014). Accounting information systems: The challenge of the real-time reporting. Procedia Technology, 16, 2-10. https://doi.org/10.1016/j.protcy.2014.10.075

Yamamoto, K. (2024). Real-time financial reporting and corporate governance: Implications for managerial accountability. Journal of Corporate Finance, 78, 102345.