ارائه الگوی بهکارگیری فناوری مالی در توسعه صنعت بیمه الکترونیکی
کلمات کلیدی:
فناوری مالی, بیمه الکترونیکی, تحول دیجیتال در صنعت بیمهچکیده
هدف پژوهش حاضر ارائه الگویی جامع برای بهکارگیری فناوری مالی در توسعه صنعت بیمه الکترونیکی با تمرکز بر شناسایی شرایط علّی، زمینهای، مداخلهگر، تعاملی، پدیده محوری و پیامدهای آن بود. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و بنیادی و از نظر هدف، اکتشافی بود و با راهبرد دادهبنیاد و رویکرد نظاممند انجام شد. جامعه پژوهش شامل اساتید دانشگاهی دارای مقاله در حوزه فناوری مالی و خبرگان مدیریتی صنعت بیمه کشور با حداقل 15 سال سابقه کاری و مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری بود. مشارکتکنندگان با روش نمونهگیری هدفمند و نظری انتخاب شدند و فرایند گردآوری دادهها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 14 خبره گردآوری شد. برای تحلیل دادهها از کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد و تحلیل مصاحبهها با کمک نرمافزار MAXQDA انجام گرفت. نتایج تحلیل دادههای کیفی به شناسایی 1106 کد اولیه، 140 مفهوم و 12 مقوله اصلی منجر شد. مقولههای زیرساخت فناورانه و نقش نهادهای قانونی و نظارتی بهعنوان شرایط علّی؛ فرهنگ دیجیتال و محدودیت دسترسی به فناوری به دلیل تحریمها بهعنوان شرایط مداخلهگر؛ تنوع محصولات و ساختار رقابتی صنعت بیمه بهعنوان شرایط زمینهای؛ مدیریت ریسک مالی و شفافیت مالی بهعنوان بعد تعاملی؛ فناوری مالی بهعنوان پدیده محوری؛ و اعتماد مشتریان، افزایش ضریب نفوذ بیمه و پایداری مالی شرکتهای بیمه بهعنوان پیامدها شناسایی شدند. همچنین یافتهها نشان دادند که نقش نهادهای قانونی و نظارتی و زیرساختهای فناورانه بیشترین اهمیت را در شکلگیری الگوی نهایی دارند. الگوی ارائهشده نشان میدهد که توسعه صنعت بیمه الکترونیکی صرفاً از طریق دیجیتالیسازی خدمات بیمهای محقق نمیشود، بلکه نیازمند همافزایی میان زیرساخت فناورانه، تنظیمگری هوشمند، فرهنگ دیجیتال، مدیریت ریسک مالی، شفافیت مالی و اعتماد مشتریان است. فناوری مالی در این الگو بهعنوان سازوکاری تحولآفرین عمل میکند که میتواند با ارتقای کارایی عملیاتی، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، افزایش دسترسی مشتریان و تقویت پایداری مالی، مسیر توسعه پایدار بیمه الکترونیکی را فراهم سازد.
دانلودها
مراجع
Abbas, J., Balsalobre-Lorente, D., Amjid, M. A., Al-Sulaiti, K., Al-Sulaiti, I., & Aldereai, O. (2024). Financial innovation and digitalization promote business growth: The interplay of green technology innovation, product market competition and firm performance. Innovation and Green Development, 3(1), 100111. https://doi.org/10.1016/j.igd.2023.100111
Braun, A. (2025). InsurTech: Digital technologies in insurance. 50(1), 1-7.
Caleb, T. (2026). InsurTech Innovations and the Future of Insurance: Opportunities and Challenges of Digitalization.
Garg, A., Varshney, A. K., & Sharma, H. (2026). Technological Transformation of Insurance Progress and Prospects in Insurtech. In (pp. 23-52).
Jaber, J. J., Alzwi, A. S., Alhjahja, S. N. M., & Omari, R. A. (2026). Understanding the Influence of Technology Risks on Insurance Companies Performance Through InsurTech Innovation: An Empirical Study of Jordanian Insurance Companies.
Jalal, A., Al Mubarak, M., & Durani, F. (2023). Financial technology (fintech). In Artificial Intelligence and Transforming Digital Marketing (pp. 525-536). Springer.
Kamath, K. K., & Kb, K. (2026). Adoption of technology in life insurance: Bibliometric analysis. 1-30.
Khatibi, M., & Rahimpour, M. (2021). Innovations and new technologies in the insurance industry. Industrial Technology Development, 19(44), 69-86. https://sid.ir/paper/411747/fa
Mashhadizadeh, R., Rahnamay Roodposhti, F., Ahmadi, F., & Mohammadipour, R. (2024). Presentation model of financial resilience in financial technology business based on risk. 13(50), 431-454.
Mushonga, F. B., & Mishi, S. (2026). The impact of InsurTech on insurance inclusion: A systematic literature review. 19(2), 122.
Ramezanpour, E., & Roshani, M. (2023). Examining the role of financial technology and InsurTech and the benefits of using them. Ninth International Conference on Management and Accounting Sciences, Tehran. https://civilica.com/doc/1671632
Salman. (2025). The impact of financial technology (FinTech) on enhancing financial performance: An applied study in the National Insurance Company. 17(2), 141-163.
Shafiei, A., & Tat, S. (2020). Research Methods in Management (2nd ed.). Bazaryabi Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Saeideh Rezaei (Author); Malek Taj Maleki Oskouei (Corresponding author); Ali Akbar Chaharmahali, Ehsan Rahmaninia (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
