اثر نوع تغییر و شکل جانشینی مدیرعامل بر تأخیر در ارائه گزارش حسابرسی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران - عباسپور امیرعلی; علی خانی رضیه; مران جوری مهدی; فلاح رضا (حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی)
هدف این پژوهش بررسی اثر نوع تغییر مدیرعامل (داوطلبانه و غیرداوطلبانه) و شکل جانشینی مدیرعامل (داخلی و خارجی) بر تأخیر در ارائه گزارش حسابرسی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی و از نوع پس‌رویدادی است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ بوده که با استفاده از روش حذف سیستماتیک، ۱۳۹ شرکت و در مجموع ۸۳۴ مشاهده انتخاب گردید. داده‌ها از پایگاه اطلاعاتی استخراج و با استفاده از رگرسیون داده‌های تابلویی تحلیل شد. برای انتخاب نوع الگو از آزمون چاو و برای تعیین اثرات ثابت یا تصادفی از آزمون هاسمن استفاده گردید و با توجه به نتایج، الگوی اثرات ثابت با روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته به‌کار گرفته شد. متغیر وابسته تأخیر در ارائه گزارش حسابرسی و متغیرهای مستقل شامل تغییر مدیرعامل، نوع تغییر (داوطلبانه و غیرداوطلبانه) و شکل جانشینی (داخلی و خارجی) همراه با مجموعه‌ای از متغیرهای کنترلی مالی و حاکمیتی بودند. نتایج نشان داد تغییر مدیرعامل اثر مثبت و معناداری بر افزایش تأخیر گزارش حسابرسی دارد. تغییر داوطلبانه مدیرعامل نیز موجب افزایش معنادار تأخیر گزارش حسابرسی شد، در حالی که تغییر غیرداوطلبانه اثر معناداری نشان نداد. همچنین جانشینی خارجی مدیرعامل تأثیر مثبت و معناداری بر افزایش تأخیر گزارش حسابرسی داشت، اما جانشینی داخلی اثر معناداری نشان نداد. آزمون‌های تکمیلی بیانگر آن بود که ترکیب تغییر داوطلبانه یا غیرداوطلبانه با جانشینی خارجی بیشترین تأخیر را ایجاد می‌کند، در حالی که تغییر داوطلبانه همراه با جانشینی داخلی موجب کاهش تأخیر گزارش حسابرسی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد حسابرسان نوع تغییر و شکل جانشینی مدیرعامل را به‌صورت توأمان در ارزیابی ریسک حسابرسی در نظر می‌گیرند و این عوامل نقش تعیین‌کننده‌ای در زمان‌بندی تکمیل فرایند حسابرسی و صدور گزارش حسابرسی دارند.