بررسی تأثیر عوامل روان‌شناختی و مالی بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در بازارهای رقیب - بزرگزاده مهرداد; آقایی چادگانی آرزو; ابراهیمی کهریزسنگی خدیجه; کمالی احسان (حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی)
هدف پژوهش بررسی نقش عوامل روان‌شناختی (ریسک‌پذیری، ویژگی‌های شخصیتی و سوگیری‌های شناختی) و عوامل مالی (نقدشوندگی، بازده، تورم و نرخ بهره) بر تصمیمات سرمایه‌گذاری در بازارهای رقیب است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری و از میان 395 سرمایه‌گذار فعال در بازارهای بورس، طلا، ارز و ارزهای دیجیتال به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از Smart PLS بهره گرفته شد. روایی ابزار از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی از طریق آلفای کرونباخ تأیید گردید. نتایج نشان داد بین متغیرهای روان‌شناختی و مالی با تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران رابطه معناداری وجود دارد. ریسک‌پذیری با آماره t=2.212 و مقدار β=0.182 اثر تعدیلی مثبت بر رابطه ادراک نقدشوندگی دارایی و انتخاب بازار داشت. ادراک بازده دارایی نیز با β=0.318 و t=7.377 اثر مثبت معناداری بر تمایل به سرمایه‌گذاری در بازارهای پرنوسان نشان داد. در بُعد مالی، نقدشوندگی دارایی (β=0.293, t=6.741) و تورم (β=0.243, t=22.094) نیز اثرات معناداری بر تصمیم‌گیری داشتند. شاخص برازش کلی مدل (GOF=0.435) و مقدار SRMR=0.071 دلالت بر برازش مناسب مدل داشت. در مجموع، متغیرهای تحقیق حدود 49 درصد واریانس تصمیم‌گیری در بازارهای رقیب را تبیین کردند. نتایج نشان داد تصمیمات سرمایه‌گذاری تنها به عوامل اقتصادی محدود نیست بلکه متغیرهای روان‌شناختی نقش تعیین‌کننده‌ای در ترجیحات و رفتارهای سرمایه‌گذاران دارند. شناخت این عوامل می‌تواند به مشاوران مالی و سیاست‌گذاران در طراحی راهبردهای کاهش ریسک و ارتقای تصمیم‌گیری آگاهانه کمک کند.