پذیرش فناوری بلاک‌چین در زمینه حسابداری با بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم سازمان برای پذیرش این فناوری - میجانی , حسین; شیبانی تذرجی, عباس; خضری پور, محمدرضا (حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی)
هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل عوامل فردی، سازمانی، فناورانه و اجتماعی مؤثر بر تصمیم سازمان‌ها برای پذیرش فناوری بلاک‌چین در حوزه حسابداری است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 5 خبره در حوزه مدیریت مالی و فناوری اطلاعات گردآوری و با روش تحلیل مضمون در NVivo کدگذاری و تحلیل شدند. در بخش کمی، داده‌ها از 384 نفر از مدیران، کارشناسان مالی و حسابداران شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران گردآوری و با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS تحلیل شد. روایی و پایایی ابزار با شاخص‌های KMO، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و روایی همگرا و واگرا تأیید شد. یافته‌های بخش کیفی نشان داد چهار مضمون اصلی شامل بی‌اعتمادی نهادی، تأثیر ابزارهای نوین حکمرانی، ارتقای سرمایه اجتماعی و بازسازی اعتماد از طریق شفاف‌سازی بر پذیرش بلاک‌چین تأثیرگذارند. در بخش کمی، نتایج مدل ساختاری نشان داد متغیرهای «درک سهولت» (β=0.948؛ t=93.533)، «درک سودمندی» (β=0.448؛ t=4.835)، «نگرش کاربر» (β=0.619؛ t=5.990)، «خودکارآمدی مدیران» (β=0.676؛ t=7.599) و «جهت‌گیری استراتژیک بنگاه» (β=0.812؛ t=20.764) تأثیر مثبت و معناداری بر تمایل و در نهایت کاربری بلاک‌چین دارند. شاخص GOF برابر 0.567 نشان داد که مدل از برازش قوی برخوردار است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که پذیرش بلاک‌چین در حسابداری مستلزم توجه هم‌زمان به عوامل فنی، سازمانی، فردی و فرهنگی است. درک سودمندی و سهولت استفاده، همراه با حمایت مدیریتی، فرهنگ سازمانی مثبت و تقویت سرمایه انسانی می‌تواند مسیر به‌کارگیری موفق این فناوری را هموار کند و به ارتقای شفافیت، امنیت و کارایی فرآیندهای حسابداری کمک نماید.