حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 پاییز 1404 1404 08 01 Threshold Effects of Political Factors on Oil Market Volatility and Stock Returns in Iran with Emphasis on Global Financial Cycles اثرات آستانه‌ای عوامل سیاسی موثر بر نوسانات بازار نفت و بازده سهام در ایران با تاکید بر چرخه‌های مالی جهانی 1 18 FA شبنم باروتی گروه حسابداری و مالی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حسین بدیعی گروه حسابداری و مالی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فاطمه صراف گروه حسابداری و مالی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فاطمه زندی گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/03/18 <p>The aim of this article is to identify political factors affecting oil market volatility and stock returns with an emphasis on global financial cycles. To this end, the Smooth Transition Autoregressive (STAR) model was applied using annual data of the Iranian economy during the period 1991–2023. According to the results of the nonlinear part of the model (second regime), a one percent increase in control of corruption, financial development, trade openness, government size, and gross domestic product respectively increases stock returns by 1 percent, 4 percent, 6 percent, 1 percent, and 5 percent. Variables such as U.S. interest rates, global gold prices, exchange rate fluctuations, and inflation rate also show a positive relationship with crude oil price volatility. Specifically, a one percent increase in U.S. interest rates, global gold prices, exchange rate fluctuations, and inflation rate increases crude oil price volatility by 12, 2, 16, and 7 percent, respectively. Moreover, global gold prices, bank lending rates, exchange rate fluctuations, and inflation rate exhibit a negative relationship with stock returns, while control of corruption, democracy, financial development, and gross domestic product reduce crude oil price volatility. Among stock market indices, the refining and petrochemical sectors are more sensitive in the Iranian stock exchange due to their direct relationship with global markets, with approximately 30 percent of Iran’s market value directly dependent on oil prices. Therefore, it can be concluded that the Tehran Stock Exchange, like global stock exchanges, is fully influenced by oil prices, and it is expected that prices derive their greatest impact from oil. Although the decline in global crude oil prices can affect the country’s public budget and lead to a potential budget deficit, the fall in oil prices—depending on the type of activity of different industries—can have broader impacts on the overall stock market indices.</p> <p>هدف مقاله حاضر شناسایی عوامل سیاسی موثر بر نوسانات بازار نفت و بازده سهام با تاکید بر چرخه‌های مالی جهانی است. برای این منظور از مدل با رویکرد آستانه­ای (STAR) بر اساس داده­های سالانه اقتصاد ایران طی دوره 1402-1370 استفاده شد. مطابق نتایج قسمت غیرخطی مدل (رژیم دوم)؛ یک درصد افزایش در کنترل فساد، توسعه مالی، باز بودن تجاری، اندازه دولت و تولید ناخالص داخلی به ترتیب؛ 1 درصد، 4 درصد، 6 درصد، 1 درصد و 5 درصد  بازده سهام افزایش می‌یابد. متغیرهای نرخ بهره آمریکا، قیمت جهانی طلا، نوسانات نرخ ارز و نرخ تورم نیز با نوسانات قیمت نفت خام رابطه مثبت دارد. بطوریکه به ازای یک درصد افزایش در نرخ بهره آمریکا، قیمت جهانی طلا، نوسانات نرخ ارز و نرخ تورم به ترتیب؛ 12، 2، 16 و 7 درصد نوسانات قیمت نفت خام افزایش می‌یابد. همچنین قیمت جهانی طلا، نرخ سود تسهیلات بانکی، نوسانات نرخ ارز و نرخ تورم رابطه منفی با بازده سهام و کنترل فساد، دموکراسی، توسعه مالی و تولید ناخالص داخلی نیز منجر به کاهش نوسانات قیمت نفت خام می‌شود. در میان شاخص‌های بورس سهم تاثیرپذیری بازار شرکت‌های پالایشگاهی و پتروشیمی در بازاربورس ایران به واسطه رابطه مستقیمش نسبت به بازار‌های جهانی بیشتر بوده و تقریبا 30 درصد از ارزش بازار ایران به طور مستقیم به قیمت نفت وابسته است. بنابراین می‌توان گفت که بورس اوراق بهادار تهران مانند بورس‌های جهانی تحت تاثیر کامل قیمت نفت قرار گرفته و انتظار می‌رود که قیمت‌ها بیشترین تاثیر لازم را از قیمت نفت برده باشند. هر چند که کاهش قیمت جهانی نفت خام می‌تواند بر بودجه عمومی کشور تاثیر گذار باشد و باعث کسری احتمالی بودجه شود، اما کاهش قیمت جهانی نفت خام با توجه به نوع فعالیت صنایع مختلف، می‌تواند تاثیرات بیشتری را بر شاخص‌های کلی بورس بگذارد.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/183/118