حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 پاییز 1405 1405 07 01 Investigating the Factors Affecting the Relationship between Dividend Distribution and Investment بررسی عوامل مؤثر بر رابطه بین تقسیم سود و سرمایه‌گذاری 1 21 10.61838/jafci.256 FA مهدیه نصرتی دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران. ساسان مهرانی استاد حسابداری، گروه حسابداری، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران عزت اله عباسیان استاد، گروه حسابداری، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 1404/04/19 <p>This study aims to identify and analyze the factors influencing the relationship between dividend distribution and investment among companies listed on the Tehran Stock Exchange during 2013–2022. Employing a mixed-method design, semi-structured interviews were conducted with 167 experts, executives, and board members, followed by a Likert-scale questionnaire distributed to listed firms. Quantitative data from 57 firms across six industries over ten years (2013–2022) were analyzed using panel regression models, F-Limer and Hausman tests, and the Generalized Method of Moments (GMM) in SPSS and EViews software. The results indicated that the previous year’s dividend, net profit, cash flow, and debt level significantly affected dividend decisions, while end-of-year cash showed a negative impact. The investment in machinery and equipment model demonstrated the highest explanatory power, accounting for over 90% of investment variations (adjusted R² = 0.91). Investment in inventory also showed strong explanatory validity (adjusted R² = 0.92). Overall, dividend policy exhibited high persistence, with prior-year dividends being the strongest predictor of current payouts. Dividend decisions among Iranian firms are mainly driven by profitability and liquidity dynamics, while higher leverage constrains payout policies. Among investment alternatives, machinery and equipment investment best represents the behavioral model of firms. The developed model provides valuable insights for managers to balance dividend policies with corporate investment strategies.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر رابطه بین تقسیم سود و سرمایه‌گذاری در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1401–1392 است. این پژوهش از روش ترکیبی (کیفی–کمی) بهره گرفته است. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 167 نفر از خبرگان، مدیران و اعضای هیئت‌مدیره انجام و داده‌ها با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. سپس بر اساس نتایج، پرسشنامه‌ای 20 سؤالی با طیف لیکرت طراحی و بین مدیران شرکت‌ها توزیع گردید. داده‌های کمی از 57 شرکت در شش صنعت طی سال‌های 1392 تا 1401 استخراج و با استفاده از مدل‌های رگرسیون پانل، آزمون‌های اف‌لیمر و هاسمن، و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) در نرم‌افزارهای SPSS و EViews تحلیل شد. نتایج نشان داد متغیرهای سود تقسیمی سال قبل، سود خالص، جریان وجه نقد، و میزان بدهی تأثیر معناداری بر تصمیمات تقسیم سود دارند، در حالی که وجه نقد پایان سال اثری منفی و معنادار نشان داد. همچنین، مدل سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات و تجهیزات با ضریب تعیین تعدیل‌شده 0.91 توانست بیش از 90 درصد تغییرات سرمایه‌گذاری را تبیین کند. سرمایه‌گذاری در موجودی مواد و کالا نیز با ضریب تعیین 0.92 معنادار بود. یافته‌ها مؤید پویایی سیاست تقسیم سود و نقش برجسته سود تقسیمی سال قبل در تداوم رفتار پرداخت سود است. نتایج بیانگر آن است که تصمیمات تقسیم سود در شرکت‌های ایرانی عمدتاً تابعی از سود سال قبل و جریان نقدی جاری است و افزایش بدهی شرکت‌ها تمایل به تقسیم سود را کاهش می‌دهد. در بعد سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات و تجهیزات بیشترین اثر را در تبیین الگوی سرمایه‌گذاری دارد. این مدل می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری مدیران برای ایجاد توازن میان سیاست‌های تقسیم سود و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها باشد.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/256/159