حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 زمستان 1404 1404 10 01 Investigating the Factors Influencing Auditors’ Confirmation Bias and Its Consequences on Audit Risk Assessment and Professional Judgment بررسی عوامل مؤثر بر سوگیری تأییدی حسابرسان و پیامدهای آن در ارزیابی ریسک حسابرسی و قضاوت حسابرس 1 17 FA رضا ادیبی گروه حسابداری، واحدمبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران. لیلا صفدریان گروه حسابداری، واحدمبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران. Journal Article 1404/04/05 <p>This study aims to examine the factors affecting auditors’ confirmation bias and to analyze its consequences on audit risk assessment and professional judgment. The research employed an applied descriptive-survey design. The statistical population consisted of 392 auditors working in auditing firms across Iran, selected using convenience random sampling. Data were collected through a standardized questionnaire using a five-point Likert scale, with reliability confirmed by Cronbach’s alpha coefficients above 0.7. Data analysis was conducted using Structural Equation Modeling (SEM) via PLS software. The model tested the effects of informational source, information orientation, information complexity, supportive information preference, time budget pressure, and organizational culture on auditors’ confirmation bias, as well as its effects on audit risk assessment and auditor judgment. The results indicated that informational source, information orientation, and information complexity had no significant effect on auditors’ confirmation bias. However, supportive information preference, time budget pressure, and organizational culture had positive and significant effects. Moreover, auditors’ confirmation bias showed a positive and significant effect on both audit risk assessment and professional judgment. The Goodness-of-Fit index (GOF = 0.313) confirmed a strong model fit. The findings suggest that organizational and behavioral factors such as time pressure and corporate culture play a crucial role in shaping auditors’ confirmation bias. Enhancing professional skepticism, managing workload effectively, and promoting ethical organizational cultures can reduce confirmation bias and improve audit quality.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر سوگیری تأییدی حسابرسان و تحلیل پیامدهای آن در ارزیابی ریسک حسابرسی و قضاوت حرفه‌ای حسابرس است. این پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل ۳۹۲ حسابرس شاغل در مؤسسات حسابرسی کشور است که به روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شد و روایی و پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 تأیید گردید. داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار PLS تحلیل شدند تا روابط بین متغیرهای مؤثر شامل منبع و جهت‌گیری اطلاعات، پیچیدگی اطلاعات، اولویت اطلاعات پشتیبان، فشار بودجه زمانی و فرهنگ سازمانی با سوگیری تأییدی حسابرسان و پیامدهای آن بر قضاوت و ارزیابی ریسک حسابرسی آزمون شود. نتایج نشان داد که منبع اطلاعات، جهت‌گیری منبع و پیچیدگی اطلاعات اثر معناداری بر سوگیری تأییدی حسابرسان ندارند، اما اولویت اطلاعات پشتیبان، فشار بودجه زمانی و فرهنگ سازمانی اثر مثبت و معناداری بر سوگیری تأییدی دارند. همچنین مشخص شد که سوگیری تأییدی تأثیر مثبت و معناداری بر ارزیابی ریسک حسابرسی و قضاوت حسابرسان دارد. مقدار شاخص نیکویی برازش مدل (GOF=0.313) نیز نشانگر برازش قوی مدل پژوهش بود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که درک و کنترل عوامل سازمانی و رفتاری مانند فشار زمانی و فرهنگ سازمانی می‌تواند نقش مهمی در کاهش سوگیری تأییدی حسابرسان و بهبود کیفیت قضاوت و ارزیابی ریسک داشته باشد. تقویت آموزش‌های مبتنی بر شک‌گرایی حرفه‌ای و مدیریت زمان می‌تواند راهکار مؤثری برای ارتقای کیفیت حسابرسی باشد.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/268/164