حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1405 10 01 The Effect of Board Gender Diversity on the Relationship between CEO Financial Expertise, CEO Tenure, and Financial Statement Fraud in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange تأثیر تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره بر رابطه بین تخصص مالی و دوره تصدی مدیرعامل و تقلب در صورت‌های مالی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران 1 17 FA مریم صادقی استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و نوآوری، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران علیرضا اصفهانیان کارشناسی ارشد، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران Journal Article 1404/07/07 <p>This study aims to examine the moderating role of board gender diversity in the relationship between CEO financial expertise, CEO tenure, and financial statement fraud among firms listed on the Tehran Stock Exchange. This applied study adopts a quantitative descriptive–correlational research design. The statistical population consisted of all firms listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2019–2024. After applying screening criteria, a final sample of 132 companies was selected using systematic elimination sampling. Required data were extracted from audited financial statements and official capital market databases. Data processing was performed using Excel, and hypothesis testing was conducted through logistic regression analysis in EViews10. Descriptive statistics were first reported, followed by diagnostic tests including multicollinearity and serial autocorrelation assessments. Model validity was evaluated using LR and Z statistics. Control variables such as firm size, firm age, and financial leverage were incorporated to improve model robustness and explanatory power. The regression results indicated that CEO financial expertise does not have a significant negative effect on financial statement fraud. Likewise, CEO tenure showed no statistically significant relationship with fraudulent financial reporting. Furthermore, board gender diversity failed to demonstrate a significant moderating effect on the relationship between CEO financial expertise and financial statement fraud. Similarly, no significant moderating influence was observed for board gender diversity in the relationship between CEO tenure and financial statement fraud. Consequently, all research hypotheses were rejected, suggesting that neither managerial characteristics nor board gender composition significantly explain variations in financial reporting fraud within the sampled firms. The findings imply that mitigating financial reporting fraud cannot be achieved solely through managerial demographic characteristics or symbolic gender representation on boards. Instead, stronger institutional monitoring mechanisms, effective corporate governance structures, and substantive board oversight appear to be more critical determinants in preventing fraudulent reporting practices. The results highlight the importance of structural governance quality rather than individual managerial attributes in shaping financial reporting integrity in emerging capital markets.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیل‌کنندگی تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره در رابطه میان تخصص مالی مدیرعامل و دوره تصدی مدیرعامل با احتمال وقوع تقلب در صورت‌های مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی–همبستگی مبتنی بر داده‌های کمی است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1398 تا 1403 (2019–2024) بوده است. پس از اعمال محدودیت‌های پژوهش، 132 شرکت به روش حذف سیستماتیک انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز از صورت‌های مالی شرکت‌ها و پایگاه‌های اطلاعاتی رسمی بازار سرمایه گردآوری و در نرم‌افزار Excel پردازش شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار EViews10 و به‌کارگیری رگرسیون لجستیک انجام گرفت. در مرحله تحلیل، ابتدا آمار توصیفی ارائه شد و سپس آزمون‌های پیش‌فرض شامل همخطی چندگانه و خودهمبستگی بررسی گردید. اعتبار مدل‌ها با استفاده از آماره‌های LR و Z ارزیابی شد و اثر متغیرهای کنترلی شامل اندازه شرکت، سن شرکت و اهرم مالی نیز در مدل لحاظ گردید. نتایج تحلیل‌های رگرسیون نشان داد تخصص مالی مدیرعامل تأثیر منفی و معناداری بر تقلب در صورت‌های مالی ندارد. همچنین دوره تصدی مدیرعامل رابطه معناداری با تقلب مالی نشان نداد. افزون بر این، تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره نقش تعدیل‌کننده معناداری در رابطه بین تخصص مالی مدیرعامل و تقلب مالی ایفا نکرد. در مدل تعاملی دوم نیز تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره نتوانست رابطه بین دوره تصدی مدیرعامل و تقلب در صورت‌های مالی را به‌طور معنادار تعدیل کند. بنابراین هر چهار فرضیه پژوهش رد شد و شواهد تجربی نشان داد ویژگی‌های فردی مدیرعامل و ترکیب جنسیتی هیئت‌مدیره در نمونه مورد مطالعه اثر تعیین‌کننده‌ای بر احتمال تقلب مالی نداشته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کاهش تقلب در گزارشگری مالی صرفاً وابسته به ویژگی‌های فردی مدیرعامل یا حضور نمادین زنان در هیئت‌مدیره نیست، بلکه نیازمند تقویت سازوکارهای نظارتی نهادی، ارتقای کیفیت حاکمیت شرکتی و افزایش اثربخشی واقعی نظارت هیئت‌مدیره است. نتایج حاکی از آن است که در محیط نهادی بازار سرمایه ایران، عوامل ساختاری و کنترلی سازمانی احتمالاً نقش مهم‌تری نسبت به متغیرهای جمعیت‌شناختی مدیریتی در کنترل تقلب مالی ایفا می‌کنند.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/373/212