حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1406 02 01 The Effect of Increases in Board Independence on Financial Reporting Quality and the Efforts of Independent Auditors تأثیر افزایش استقلال هیات مدیره بر کیفیت گزارشگری مالی و تلاش حسابرسان مستقل 1 16 FA حسن حاجی زاده اردکانی کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران. علی تقوی مقدم گروه حسابداری، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران روح الله رحمانی گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران Journal Article 1404/10/01 <p>The purpose of this study was to investigate the effect of increasing board independence through a higher proportion of non-executive directors on financial reporting quality and the effort of independent auditors in companies listed on the Tehran Stock Exchange. This applied study adopted a quasi-experimental and ex post facto design using panel data and multivariate regression analysis. The statistical population consisted of firms listed on the Tehran Stock Exchange, and the final sample included 163 companies during the 2011–2021 period. Data were collected from audited financial statements, board reports, the CODAL system, and Rahavard Novin software. Hypotheses were tested using fixed-effects panel regression and GLS estimation. The independent variable was the proportion of non-executive directors on the board, while the dependent variables included financial reporting quality and auditor effort. Control variables included firm size, leverage, sales growth, return on assets, auditor tenure, and audit firm size. The results of the first hypothesis indicated that an increase in the proportion of non-executive directors had no significant effect on financial reporting quality (β=0.0029, p=0.7289); therefore, the first hypothesis was rejected. However, the results of the second hypothesis demonstrated that an increase in board independence had a positive and significant effect on auditor effort (β=0.4436, p=0.0764), supporting the second hypothesis at the 10% significance level. In addition, firm size and audit firm size had positive and significant effects on auditor effort, whereas leverage and sales growth showed significant negative effects. The coefficients of determination also indicated acceptable explanatory power of the estimated models. The findings suggest that merely increasing the number of non-executive directors is insufficient to improve financial reporting quality unless the governance mechanism becomes dynamic, specialized, and effective. Nevertheless, greater board independence significantly increased auditor effort, indicating stronger monitoring demand and a preference for higher-quality audit services. These results imply that board independence may indirectly enhance the quality of financial reporting by strengthening external audit oversight and increasing the intensity of audit procedures.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی تأثیر افزایش استقلال هیئت‌مدیره از طریق افزایش نسبت مدیران غیرموظف بر کیفیت گزارشگری مالی و میزان تلاش حسابرسان مستقل در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. این پژوهش از نوع کاربردی و مبتنی بر روش شبه‌تجربی و پس‌رویدادی بود که با استفاده از داده‌های ترکیبی و رگرسیون چندمتغیره انجام شد. جامعه آماری شامل شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود و نمونه پژوهش شامل 163 شرکت طی دوره زمانی 1390 تا 1400 بود. داده‌های مورد نیاز از صورت‌های مالی، گزارش‌های حسابرسی، سامانه کدال و نرم‌افزار ره‌آورد نوین استخراج شد. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های داده‌های تابلویی با رویکرد اثرات ثابت و روش GLS استفاده شد. متغیر مستقل پژوهش نسبت مدیران غیرموظف به کل اعضای هیئت‌مدیره بود و متغیرهای وابسته شامل کیفیت گزارشگری مالی و تلاش حسابرس بودند. همچنین متغیرهای کنترلی شامل اندازه شرکت، اهرم مالی، رشد فروش، بازده دارایی‌ها، دوره تصدی حسابرس و اندازه مؤسسه حسابرسی در مدل‌ها لحاظ شدند. نتایج آزمون فرضیه اول نشان داد که افزایش نسبت مدیران غیرموظف تأثیر معناداری بر کیفیت گزارشگری مالی ندارد (β=0.0029, p=0.7289). بنابراین فرضیه اول پژوهش رد شد. در مقابل، نتایج فرضیه دوم نشان داد که افزایش نسبت مدیران غیرموظف تأثیر مثبت و معناداری بر تلاش حسابرسان مستقل دارد (β=0.4436, p=0.0764) و فرضیه دوم در سطح خطای 10 درصد تأیید شد. همچنین اندازه شرکت و اندازه مؤسسه حسابرسی اثر مثبت و معنادار بر تلاش حسابرس داشتند، در حالی که اهرم مالی و رشد فروش اثر منفی و معنادار نشان دادند. ضرایب تعیین مدل‌ها نیز نشان داد که متغیرهای توضیحی توان مناسبی در تبیین تغییرات متغیرهای وابسته دارند.نتایج پژوهش نشان داد که صرف افزایش تعداد مدیران غیرموظف در هیئت‌مدیره الزاماً منجر به بهبود کیفیت گزارشگری مالی نمی‌شود و اثربخشی این سازوکار به پویایی، تخصص و کارایی اعضای مستقل وابسته است. با این حال، افزایش استقلال هیئت‌مدیره موجب افزایش تلاش حسابرسان مستقل شده است که بیانگر تقویت نقش نظارتی هیئت‌مدیره و تمایل به دریافت خدمات حسابرسی با کیفیت بالاتر می‌باشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که استقلال هیئت‌مدیره می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم از طریق افزایش نظارت حسابرسی، کیفیت فرآیند گزارشگری مالی را تقویت کند.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/420/232