حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 2026 06 10 Presenting a Model of Uncertainty Due to Ambiguity in the Iranian Capital Market ارایه الگوی عدم قطعیت ناشی از ابهام  در بازار سرمایه ایران FA محمد احمد نژاد دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. محمدحسین رنجبر گروه حسابداری و مدیریت مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، هرمزگان، ایران. سعید مرادپور کارشناسی، گروه حسابداری و امور مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. حجت الله سالاری کارشناسی، گروه حسابداری و امور مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. Journal Article <p>This study was conducted with the aim of presenting a model of uncertainty due to ambiguity in the Iranian capital market. The research approach was qualitative-quantitative, and effective dimensions and indicators were first extracted by using the fuzzy Delphi method and receiving the opinions of 15 selected financial experts in a targeted manner. The data collection tool included expert-based questionnaires and a researcher-made questionnaire based on the final variables of the study. Subsequently, the structural-interpretive approach (ISM) was used to model relationships and classify variables. The research results led to the identification and classification of six hierarchical levels of effective factors; so that variables such as macroeconomic conditions, company information behavior, financial reporting quality, investor behavioral factors, and profit quality indicators were each placed at different levels of influence. At the sixth level, which is the most important and influential level, the factors include “investor behavioral biases, earnings sustainability, and discretionary accruals.” These findings, while providing a systematic picture of the dimensions and relationships of uncertainty resulting from ambiguity in the Iranian capital market, can serve as the basis for formulating policies and strategies to improve transparency and reduce information risk for company managers, investors, and policymakers.</p> <p>این پژوهش با هدف ارائه الگوی عدم قطعیت ناشی از ابهام در بازار سرمایه ایران انجام شده است. رویکرد پژوهش، کیفی-کمی بوده که ابتدا با بهره‌گیری از روش دلفی فازی و دریافت نظرات ۱۵ نفر از خبرگان مالی منتخب به صورت هدفمند، ابعاد و شاخص‌های مؤثر استخراج گردید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های خبره‌محور و پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر متغیرهای نهایی پژوهش بود. در ادامه، برای مدل‌سازی روابط و سطح‌بندی متغیرها، از رویکرد ساختاری-تفسیری (ISM) استفاده شد. نتایج پژوهش منجر به شناسایی و طبقه‌بندی شش سطح سلسله‌مراتبی از عوامل مؤثر شد؛ به‌طوری که متغیرهایی نظیر شرایط کلان اقتصادی، رفتار اطلاعاتی شرکت، کیفیت گزارشگری مالی، عوامل رفتاری سرمایه‌گذاران و شاخص‌های کیفیت سود هر یک در سطوح مختلف قدرت اثرگذاری قرار گرفتند. در سطح ششم که مهم ترین و اثرگذارترین سطح می باشد، عوامل شامل «سوگیری‌های رفتاری سرمایه‌گذاران،  پایداری سود و اقلام تعهدی اختیاری» می باشد. این یافته‌ها ضمن ارائه تصویری نظام‌مند از ابعاد و روابط عدم قطعیت ناشی از ابهام در بازار سرمایه ایران، می‌تواند مبنای تدوین سیاست‌ها و راهبردهای بهبود شفافیت و کاهش ریسک اطلاعاتی برای مدیران شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران قرار گیرد.</p>