حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1405 10 01 Designing a Model for Enhancing Audit Quality Based on Auditors’ Personality Traits طراحی مدل ارتقای کیفیت حسابرسی مبتنی بر ویژگی‌های شخصیتی حسابرسان 1 20 FA محمدعلی شامحمدی گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران حمید رستمی جاز گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. ذکوان ایمانی گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران محمدحسین رنجبر گروه حسابداری و مدیریت مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>The present study aimed to develop and validate a model for enhancing audit quality based on auditors’ personality traits and to identify the personality dimensions influencing audit quality from the perspective of professional experts. This study employed a sequential exploratory mixed-method design grounded in the social constructivist paradigm. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with 19 theoretical and practical experts and analyzed using thematic analysis. In the quantitative phase, a 34-item researcher-made questionnaire derived from the qualitative findings was administered to 300 independent auditors and audit firm executives. The validity and reliability of the instrument were confirmed, and the data were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Qualitative findings revealed that audit quality comprises four dimensions: professional competence, independence and professional ethics, audit process and execution, and professional judgment and audit reporting. Furthermore, personality traits affecting audit quality were categorized into three dimensions: cognitive-professional, emotional-behavioral, and ethical-interpersonal. Structural equation modeling demonstrated that all three personality dimensions had significant positive direct effects on audit quality. The cognitive-professional dimension showed the strongest effect (β = 0.793), followed by the emotional-behavioral dimension (β = 0.786) and the ethical-interpersonal dimension (β = 0.778). Model fit indices (R² = 0.679, GOF = 0.579, and NFI = 0.975) indicated excellent model fit and substantial explanatory power. The findings suggest that audit quality is influenced not only by technical and organizational factors but also by auditors’ personality characteristics. Strengthening professional skepticism, analytical thinking, emotional stability, conscientiousness, moral conscience, and integrity can substantially improve audit quality. The proposed model provides a comprehensive framework for auditor recruitment, training, professional development, and policymaking within audit institutions.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی مدلی برای ارتقای کیفیت حسابرسی مبتنی بر ویژگی‌های شخصیتی حسابرسان و تبیین ابعاد شخصیتی مؤثر بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه خبرگان حرفه بود. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی و بر مبنای پارادایم ساخت‌گرایی اجتماعی انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 19 نفر از خبرگان نظری و تجربی گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته 34 گویه‌ای مبتنی بر یافته‌های کیفی تدوین و در میان 300 نفر از حسابرسان مستقل و مسئولان شرکت‌های حسابرسی توزیع شد. روایی و پایایی ابزار تأیید گردید و داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. یافته‌های کیفی نشان داد کیفیت حسابرسی دارای چهار بعد شامل شایستگی حرفه‌ای، استقلال و اخلاق حرفه‌ای، فرآیند و اجرای حسابرسی، و قضاوت حرفه‌ای و گزارش حسابرسی است. همچنین ویژگی‌های شخصیتی مؤثر بر کیفیت حسابرسی در سه بعد شناختی-حرفه‌ای، هیجانی-رفتاری و اخلاقی-بین‌فردی طبقه‌بندی شدند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد هر سه بعد شخصیتی اثر مستقیم، مثبت و معناداری بر کیفیت حسابرسی دارند. بعد شناختی-حرفه‌ای با ضریب مسیر 0.793 بیشترین اثر را داشت و پس از آن ابعاد هیجانی-رفتاری (0.786) و اخلاقی-بین‌فردی (0.778) قرار گرفتند. شاخص‌های برازش مدل شامل R²=0.679، GOF=0.579 و NFI=0.975 بیانگر برازش مطلوب و قدرت تبیین بالای مدل بودند. نتایج پژوهش نشان داد کیفیت حسابرسی صرفاً تابع عوامل فنی و سازمانی نیست، بلکه به‌طور معناداری تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی حسابرسان قرار دارد. تقویت شک حرفه‌ای، تفکر تحلیلی، ثبات هیجانی، وظیفه‌شناسی، وجدان اخلاقی و صداقت می‌تواند به ارتقای کیفیت حسابرسی منجر شود. مدل ارائه‌شده چارچوبی علمی برای جذب، آموزش، ارزیابی و توسعه حرفه‌ای حسابرسان و همچنین سیاست‌گذاری مؤسسات حسابرسی فراهم می‌آورد.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/451/248