حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1406 10 01 Developing a Model for Optimizing the Financial Reporting Process Using Emerging Technologies ارائه مدل بهینه‌سازی فرایند گزارشگری مالی با استفاده از فناوری‌های نوین 1 26 FA وحید رضا فرزانی فر دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران علیرضا فریمانی گروه حسابداری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران محمدعلی دهستانی گروه حسابداری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران Journal Article 1405 02 06 <p>This study aimed to develop a comprehensive and context-specific model for optimizing the financial reporting process through emerging technologies based on expert perspectives. This qualitative study employed the systematic grounded theory approach of Strauss and Corbin. The participants comprised 22 experts and professionals in finance, accounting, auditing, information technology, and information systems, selected through purposive and theoretical sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using MAXQDA 2020 through open, axial, and selective coding. Coding reliability was assessed through intra-coder retesting and secondary coding, while the credibility and rigor of the findings were enhanced using Lincoln and Guba’s criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability. The analysis identified “structural-process optimization of the financial reporting system through the synergistic integration of emerging technologies” as the core phenomenon. Inefficiencies in traditional processes, the need to improve information quality, cost and competitive pressures, and environmental and regulatory requirements emerged as the principal causal conditions. Artificial intelligence, blockchain, big data, cloud computing, and the Internet of Things were identified as the key technological enablers whose effectiveness depends on technological infrastructure, managerial support, regulatory frameworks, organizational culture, and human capital. Financial constraints, organizational resistance, cybersecurity challenges, external restrictions, and the absence of implementation standards were identified as intervening conditions. Strategic digital transformation planning, human-resource empowerment, infrastructure development, change management, phased implementation, collaboration with technology providers, and systems integration were found to facilitate implementation. The model indicated that these strategies can enhance reporting quality and timeliness, increase transparency, reduce costs and financial irregularities, strengthen analytical decision-making, improve stakeholder trust, and enhance organizational competitiveness. Optimizing financial reporting through emerging technologies extends beyond the digitization of existing activities and requires the coordinated redesign of information architecture, organizational processes, structures, and human capabilities; therefore, the synergistic deployment of emerging technologies within an enabling organizational environment can establish an intelligent, integrated, transparent, and decision-oriented financial reporting system.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، ارائه مدلی جامع و بومی برای بهینه‌سازی فرایند گزارشگری مالی با استفاده از فناوری‌های نوین بر اساس دیدگاه خبرگان بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند مبتنی بر الگوی استراوس و کوربین انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 22 نفر از خبرگان و متخصصان حوزه‌های مالی، حسابداری، حسابرسی، فناوری اطلاعات و سیستم‌های اطلاعاتی بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 2020 و فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای ارزیابی قابلیت اعتماد تحلیل، از بازآزمون کدگذاری و کدگذار ثانویه و برای افزایش اعتبار یافته‌ها از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا استفاده شد. تحلیل داده‌ها نشان داد که پدیده محوری مدل، «بهینه‌سازی ساختاری–فرایندی نظام گزارشگری مالی مبتنی بر هم‌افزایی فناوری‌های نوین» است. ناکارآمدی فرایندهای سنتی، ضرورت ارتقای کیفیت اطلاعات، فشارهای هزینه‌ای و رقابتی و الزامات محیطی و نظارتی، شرایط علّی حرکت به سوی این تحول را تشکیل دادند. هوش مصنوعی، بلاک‌چین، داده‌های بزرگ، رایانش ابری و اینترنت اشیا به‌عنوان فناوری‌های کلیدی شناسایی شدند و کارآمدی آن‌ها در تعامل با زیرساخت فناورانه، حمایت مدیریتی، چارچوب قانونی، فرهنگ سازمانی و سرمایه انسانی تبیین شد. همچنین محدودیت منابع مالی، مقاومت سازمانی، مخاطرات امنیتی، محدودیت‌های بیرونی و فقدان استانداردها می‌توانند اجرای مدل را تعدیل یا تضعیف کنند. اجرای راهبردهایی نظیر تدوین نقشه راه تحول دیجیتال، توانمندسازی منابع انسانی، توسعه زیرساخت، مدیریت تغییر، استقرار مرحله‌ای و یکپارچه‌سازی سیستم‌ها به بهبود کیفیت و سرعت گزارشگری، افزایش شفافیت، کاهش هزینه‌ها و تخلفات، ارتقای تصمیم‌گیری و افزایش اعتماد و رقابت‌پذیری منجر می‌شود. بهینه‌سازی گزارشگری مالی از طریق فناوری‌های نوین صرفاً به معنای دیجیتالی‌کردن فعالیت‌های موجود نیست، بلکه مستلزم بازطراحی هماهنگ معماری اطلاعات، فرایندها، ساختارهای سازمانی و قابلیت‌های انسانی است؛ ازاین‌رو، بهره‌گیری هم‌افزا از فناوری‌های نوین در بستری مناسب می‌تواند مبنایی برای ایجاد نظام گزارشگری مالی هوشمند، یکپارچه، شفاف و تصمیم‌محور در سازمان‌های ایرانی فراهم سازد.</p> https://www.jafci.com/index.php/jafci/article/download/547/333