بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و بازده تعدیل‌شده بازار در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

امیررضا  برگی; امید فرهاد توسکی

نویسندگان

امیررضا برگی گروه حسابداری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0000-9157-4904
امید فرهاد توسکی گروه حسابداری، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاداسلامی، خرم آباد، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-2946-5608

کلمات کلیدی:

کیفیت حسابرسی, بازده تعدیل‌شده بازار, اقلام تعهدی اختیاری, بازده غیرعادی, بورس اوراق بهادار تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و بازده تعدیل‌شده بازار در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی با رویکرد پس‌رویدادی بود. جامعه آماری شامل شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره 2019 تا 2024 بود که پس از اعمال معیارهای غربالگری، در مجموع 720 مشاهده شرکت ـ سال وارد تحلیل شد. بازده تعدیل‌شده بازار به عنوان متغیر وابسته بر اساس بازده غیرعادی نسبت به بازده بازار اندازه‌گیری شد. کیفیت حسابرسی به عنوان متغیر مستقل عمدتاً بر اساس اقلام تعهدی اختیاری حاصل از مدل جونز تعدیل‌شده سنجیده شد و اندازه مؤسسه حسابرسی نیز در تحلیل حساسیت به عنوان معیار جایگزین به کار رفت. اندازه شرکت، اهرم مالی، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، زیان و قابلیت شهود دارایی‌ها به عنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شدند. داده‌ها با استفاده از رگرسیون تابلویی اثرات ثابت در نرم‌افزار EViews تحلیل شدند. نتایج رگرسیون اثرات ثابت نشان داد کیفیت حسابرسی دارای رابطه مثبت و معناداری با بازده تعدیل‌شده بازار بود (β=0.052، t=2.74، p=0.008). نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری نیز رابطه مثبت و معناداری با بازده تعدیل‌شده بازار داشت (β=0.008، p=0.035)، در حالی که اندازه شرکت، اهرم مالی، زیان و قابلیت شهود دارایی‌ها معنادار نبودند. ضریب تعیین تعدیل‌شده مدل برابر با 0.31 بود و مدل کلی از نظر آماری معنادار بود (F=12.45، p<0.001). تحلیل‌های حساسیت با معیارهای جایگزین کیفیت حسابرسی و حذف داده‌های پرت نیز پایداری نتیجه اصلی را تأیید کردند. کیفیت بالاتر حسابرسی با افزایش بازده تعدیل‌شده بازار همراه است و می‌تواند از طریق افزایش اعتبار گزارش‌های مالی، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران، نقش مهمی در واکنش بازار سرمایه ایفا کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Bagheri, M., & Lotfallian, M. (2024). Examining the Impact of Financial and Operational Risks on Audit Quality in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange. 7th International Conference on Innovative Ideas in Management, Economics, Accounting, and Banking, https://civilica.com/doc/2023922/

Barnes, B. G., Cussatt, M., Demeré, P., & Harp, N. L. (2024). Can a Viral Blunder Damage Auditor Brand Name Reputation? Evidence From Envelopegate. Journal of Accounting Auditing & Finance, 41(1), 59-93. https://doi.org/10.1177/0148558x241264431

Bi, X., Tang, J., & Tharyan, R. (2020). Switching Due Diligence Auditor in Chinese Mergers and Acquisitions. Research in International Business and Finance, 54, 101244. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2020.101244

Chen, Y., Hu, G., Yao, J., & Zhao, J. (2022). Customer Concentration and Managerial Bad News Withholding. Journal of Accounting Auditing & Finance, 39(3), 673-696. https://doi.org/10.1177/0148558x221100864

Eksandy, A. (2023). The Effect of International Standards of Organization, Quality of Internal Auditors, and Management Contracts on Earning Quality. Scientia, 2(1), 517-527. https://doi.org/10.51773/sssh.v2i1.204

Flees, R. B., & Mouselli, S. (2022). The Impact of Qualified Audit Opinion on Stock Returns: An Empirical Study at Amman Stock Exchange. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(3), 633-653. https://doi.org/10.1108/jfra-02-2021-0056

Hooshyareh, H. (2025). The Relationship between Tax Avoidance and Audit Quality with the Financial Performance of Companies Listed on the Tehran Stock Exchange. 10th International Conference on Industry-Oriented Management, Economics and Accounting Studies, Tehran.

Hsiao, H. Y., Liu, W. P., & Wu, S. J. (2024). Does Increased Monitoring Enhance the Credibility of Financial Reports? Evidence of Auditing Semi‐annual Financial Statements. Accounting and Finance, 65(1), 753-772. https://doi.org/10.1111/acfi.13347

Lee, M.-J., & Hwang, D. S. (2024). Investor Response to Engagement Quality Review Hours. Managerial Auditing Journal, 39(5), 545-583. https://doi.org/10.1108/maj-07-2023-3988

Mahdian, H., Eghbalifar, N., & Avazzadeh, F. (2024). Policy-making, designing and explaining the modern model of operational auditing in improving auditors' judgment and internal control quality in Tehran Stock Exchange companies utilizing meta-synthesis approach. Contemporary Socio-Political Developments in Iran, 3(2), 60-82. https://doi.org/10.30510/pscci.2024.489174.1130

Nikjoo, M., Khoshkar, F., & Gorjizadeh, D. (2023). The Effectiveness of Risk Management and Internal Audit Performance on Financial Reporting Quality in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange. Accounting and Management Perspective, 6(82), 1-14.

Ratnaningrum, R., Supheni, I., & Nurhapsari, R. (2023). Market Reaction to Earnings Management and the Role of Audit Quality: Evidence From Indonesia. Jurnal Ekonomi, 12(02), 191-198. https://doi.org/10.54209/ekonomi.v12i02.1615

Seifi, S., Gorjizadeh, D., & Khoshkar, F. (2024). The Effects of Auditor Competence, Professional Ethics, and Diversity among Auditors Signing Audit Reports on Financial Reporting Quality in the Stock Exchange: The Perspective of Tehran Audit Organization Employees. Accounting and Management Perspectives, 7(88), 43-70.

Wang, S. (2023). Accounting vs. Politics: Effects of China-Us Audit Cooperation on China Concept Stocks. 125-156. https://doi.org/10.47260/jafb/1356

Wu, X., Skolnik, R., & Luo, H. (2022). The Market Impact of New Auditing Standards in China. International Journal of Finance & Banking Studies (2147-4486), 11(1), 53-68. https://doi.org/10.20525/ijfbs.v11i1.1544

Yarifard, R., & Hashemi, N. (2024). The Impact of Corporate Social Responsibility Reporting on Firm Value Considering the Role of Audit Quality, Corporate Governance, and Earnings Management in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange. Accounting and Management Outlook, 7IS - 94, 1-27.